POCHODZENIE CYGAR
AKADEMIA CYGAROWA
POZIOM PODSTAWOWY
JAKI WPŁYW MA POCHODZENIE TYTONIU?
Podobnie jak historia doskonałego wina zaczyna się od miejsca, w którym rosła winorośl, tak i cygaro zawdzięcza swój charakter miejscu, w którym uprawiany był tytoń. Kluczową rolę odgrywa mikroklimat regionu: nasłonecznienie, temperatura, wilgotność, opady, skład mineralny gleby i wiele innych.
Ponadto w różnych miejscach uprawia się odmienne gatunki tytoniu. Dzieje się tak, ponieważ ten sam gatunek może się lepiej lub gorzej przyjąć na danej ziemi. Każdy z nich cechuje się określoną wydajnością (wielkością plonów), odpornością na choroby i przede wszystkimi właściwościami organoleptycznymi.
Bardzo ważny jest też czynnik ludzki i doświadczenie osób opiekujących się roślinami. Choć uprawa jest często pomijanym procesem tworzenia cygara, to determinuje ona wygląd finalnego produktu. Ciężko sobie wyobrazić aromatyczne cygaro bez tytoniu odpowiednio wysokiej jakości.
Pozyskiwany tytoń może się różnić na plantacjach znajdujących się po przeciwległych stronach ulicy, a co dopiero jeśli spojrzymy na to z perspektywy całych krajów. Dlatego miejsce, z którego pochodzi tytoń tak bardzo wpływa na gotowe cygaro.
KUBA vs NOWY ŚWIAT
Jak już wiesz z poprzedniej lekcji na temat historii, cygara ze względu na kraj produkcji dzielimy na: kubańskie oraz z Nowego Świata. Dzieję się tak, ponieważ istnieje między nimi kilka zasadniczych różnic:
• Na Kubie wykorzystuje się jeden gatunek tytoniu – Tabaco Negro Cubano. W Nowym Świecie wykorzystuje się tytoń sprowadzony z Kuby, który adaptował się do nowej ziemi i dalej ewoluował (np. Habano, Piloto Cubano) oraz gatunki, które ukształtowały się na innych terenach (np. Olor Dominicano, Sumatra, Connecticut).
• Cygara kubańskie powstają wyłącznie z lokalnego tytoniu. W Nowym Świecie, aby stworzyć interesujący produkt często używa się mieszanki lokalnych liści i takich, które pochodzą z importu. Można się też spotkać z cygarami wykonanymi w całości z liści z danego kraju. Wtedy takie cygaro powszechnie nazywamy puro (np. dominikańskie puro).
• Na Kubie cygara powstają w bardzo tradycyjny sposób. Natomiast producenci z Nowego Świata często eksperymentują np. starząc lub fermentując tytoń w beczkach po alkoholu, czy używając rzadkich liści okrywowych (zewnętrznych liści cygara).
• Największym rynkiem cygar na świecie są Stany Zjednoczone, które z uwagi na embargo na kubańskie produkty są w całości zaopatrywane w cygara z Nowego Świata. Z kolei najwięcej Habanos trafia do Europy (Hiszpania, Wielka Brytania, Niemcy, Szwajcaria) oraz Chin.
• Z uwagi na stale rosnący popyt oraz ograniczone możliwości produkcyjne, cygara kubańskie nieustannie drożeją. Obecnie cygaro z Kuby może być 2-3 razy droższe od cygara o takich samych rozmiarach z innego kraju. Korzystają na tym producenci z Nowego Świata, do których przekonuje się coraz więcej konsumentów z Europy.
Poniżej możesz się zapoznać z metryczkami dotyczącymi poszczególnych krajów, w których uprawia się tytoń i gdzie powstają cygara.
HABANOS
Ze względu na swoją wyjątkowość, cygara stworzone na Kubie posiadają oznaczenie D.O.P. (Denominación de Origen Protegida), czyli chronioną nazwę pochodzenia. Nazywane są Habanos (czyt. Abanos) od Habany, stolicy wyspy, z której cygara wyruszały w drogę do swoich odbiorców na całym świecie.
Każde Habano powstaje wyłącznie przy użyciu lokalnego tytoniu.
Do produkcji używa się Tabaco Negro Cubano (Czarny Kubański Tytoń), czyli rdzenny gatunek, który dawniej uprawiali również Indianie Taíno.
Ponadto cały proces od siewu ziarna, przez obróbkę liści, zwinięcie cygar i umieszczenie ich w pudełku, odbywa się manualnie. Stąd na opakowaniach widnieje napis totalmente a mano ([wykonane] w całości ręcznie).
Aby móc stale doskonalić swój produkt, Kubańczycy stworzyli unikatowy w skali świata Instytut Badania i Rozwoju Tytoniu (Instituto de Investigaciones del Tabaco).
Najlepszy tytoń na Kubie uprawia się w regionie Vuelta Abajo w zachodniej części wyspy. Na wyszczególnienie zasługują plantacje wokół miast San Juan y Martínez oraz San Luís.
Pomimo wykorzystania do produkcji tylko jednego gatunku tytoniu, Habanos potrafią się między sobą znacząco różnić mocą oraz profilem smakowym.
Charakteryzują się bardzo złożonym smakiem, który wypełnia element pewnej goryczy niespotykany w tytoniu z innych krajów. Zdecydowanie nie da się ich pomylić.
Nie znajdziemy pośród nich cygar tak delikatnych jak z Dominikany, ale jednocześnie nie uświadczymy tak mocnych jak z Nikaragui. Biorąc pod uwagę ogół cygar kubańskich można powiedzieć, że mają średnią do pełnej intensywności.
Cygara pochodzące z Kuby, które nie spełniają powyższych norm (np. zostały zwinięte maszynowo lub z innego gatunku tytoniu) posiadają oznaczenie D.O.P. Cuba. Zaliczyć do nich można np. budżetowe cygara Guantanamera.
Ze względu na ogromny popyt i ograniczoną podaż, cygara kubańskie są zauważalnie droższe od tych, które pochodzą z Nowego Świata.
Na Kubie produkowanych jest wyłącznie 27 marek cygar, z których najważniejsze to: Cohiba, Trinidad, Montecristo, Romeo y Julieta, Partagás, Hoyo de Monterrey i H. Upmann
DOMINIKANA
Dominikana słynie z pięknych plaż, wybornego rumu oraz z produkcji wyjątkowych cygar, dzięki glebie bogatej w żelazo, wapno i magnez.
Najczęściej spotykanym tam gatunkiem tytoniu jest rodzimy, bardzo aromatyczny Olor Dominicano. Poza tym na wielu plantacjach uprawia się cechujący większą kwasowością San Vicente oraz nasiono przywiezione z Kuby, Piloto Cubano, które ewoluowało na nowej glebie i jest wykorzystywane do nadania cygarom mocy i cięższych aromatów.
Najlepszy plantacje w Dominikanie znajdują się na północy kraju w Dolinie Cibao położonej nieopodal miasta Santiago de los Caballeros.
Ze względu na mikroklimat w Dominikanie zawsze istniał problem z uzyskaniem wysokiej jakości liści okrywowych. Dopiero w 1995 roku marka Arturo Fuente wyprodukowała pierwsze dominikańskie puro, czyli cygara w całości złożone z lokalnych liści, w formie Linii Opus X.
Cygara z dominikańskiego tytoniu charakteryzują się niebywałą aromatycznością. Najczęściej możemy oczekiwać aromatów kwiatowych, roślinnych i dużej kremowości. Można je zdecydowanie zaliczyć do łagodnych.
Należy jednak uważać przy wyborze, ponieważ produkuje się tam również cygara z wykorzystaniem liści tytoniu z innych krajów, które mogą mieć zupełnie inną charakterystykę.
Do marek, które produkują najlepsze cygara w Dominikanie można zaliczyć: Arturo Fuente, Davidoff, E.P. Carillo, La Aurora.
NIKARAGUA
Nikaragua charakteryzuje się wulkaniczną glebą bogatą w minerały.
Produkcję cygar zapoczątkowali tam przeszło 55 lat temu imigranci z Kuby. Przywieźli ze sobą nasiona tytoniu z rodzimego kraju, który dostosował się do nowej ziemi i do dziś stanowi większość upraw.
Najlepsze liście pozyskuje się na północy kraju w Dolinie Jalapa blisko pogranicza z Hondurasem, w pobliżu miast Estelí oraz Condega, ale również na Wyspie Ometepe wyrastającej pośrodku Jeziora Nikaragua.
Nikaraguański tytoń charakteryzuje się połączeniem ciężkich i słodkich smaków. Jest obfity w aromaty ziemi, pieprzu, kawy, jak i czekoladowej słodyczy. To właśnie cygara stworzone z niego są uznawane za najintensywniejsze.
W 2018 roku Nikaragua prześcignęła Dominikanę i stała się największym producentem cygar na świcie!
Do najbardziej prestiżowych marek cygar z Nikaragui zalicza się m.in.: AJ Fernandez, Joya de Nicaragua, My Father, Oliva, Padrón, Perdomo.
HONDURAS
Jako pierwsi na terenie Hondurasu uprawiali i palili tytoń starożytni Majowie. Dziki gatunek rośliny, który tam naturalnie występował, był przez nich nazywany Copaneco. Niestety był niskiej jakości i nigdy nie znalazł zastosowania w cygarach.
W latach ’60 zaczęli napływać do Hondurasu imigranci z Kuby, a wraz z nimi nasiona kubańskiego tytoniu. Lokalny przemysł cygarowy pozostawał jednak na niewielkim poziomie. Dopiero na przełomie lat ’70 i ’80 kiedy w sąsiedniej Nikaragui doszło do wojny domowej, nastąpił gwałtowny rozwój branży.
Na honduraskiej ziemi nadal uprawia się w głównej mierze tytoń mający kubańskie korzenie oraz gatunek Connecticut obfitujący pięknymi liśćmi okrywowymi.
Cygara z Hondurasu mają wyważoną charakterystykę mieszczącą się pomiędzy wyrobami z Dominikany i Nikaragui. Są stosunkowo złożone w smaku i obfite w aromaty orzechów. Jednocześnie czuć w nich odrobinę pikanterii oraz średnią do pełnej mocy.
Najlepszy tytoń wyrasta w Dolinie Jamastra zlokalizowanej na południu kraju w pobliżu miasta Denlí oraz granicy z Nikaraguą. Plantacje znajdują się też w Dolinie Talanga w centralnej części państwa.
Najbardziej rozpoznawalnymi markami cygar z Hondurasu są: Alec Bradley, Camacho, Eiroa, Plasencia*, Rocky Patel*.
* Dwie ostatnie marki posiadają również fabryki w Nikaragui.
MEKSYK
W Meksyku jako pierwsza zajmowała się tytoniem cywilizacja Azteków. Po skolonizowaniu ich terytoriów przez Hiszpanów uprawy nie były dalej kultywowane.
W 1880 roku do Meksyku przybyła rodzina Turrent z Kuby. Założyła ona plantację, na której uprawiała lokalny tytoń San Andrés, noszący nazwę od doliny, w której rósł. Sprowadziła również kubańskie nasiona. Jej biznes początkowo był niewielki, aż wreszcie w 1966 roku otworzyła własną fabrykę.
Z uwagi na embargo Stanów Zjednoczonych na kubańskie produkty jej biznes dynamicznie się rozwijał. Szczęście nie trwało długo, ponieważ pod koniec XX wieku, nowo powstające ekskluzywne marki z innych krajów Nowego Świata, wyparły meksykańskie cygara z rynku.
Mimo to Casa Turrent pozostaje do dzisiaj największym producentem tytoniu w kraju. Ponadto z dużym powodzeniem eksportuje liście okrywowe do produkcji cygar w innych krajach.
Mniejsi plantatorzy również mają swoje gospodarstwa zlokalizowane głównie w regionie Veracruz oraz skupiają się na uprawie tych samych gatunków, co rodzina Turrent.
Meksykańskie cygara są obecnie mało popularne, ponieważ odbiegają jakością od wyrobów z innych krajów. Dominują w nich ciężkie aromaty oraz średnia do pełnej mocy.
Najbardziej znane są marki należące do wspomnianej rodziny: Casa Turrent i Te-Amo.
POZOSTAŁE KRAJE NOWEGO ŚWIATA
STANY ZJEDNOCZONE
W Stanach Zjednoczonych na początku XX wieku istniało w momencie szczytu ponad 42.000 fabryk cygar. Dzisiaj jest ich zaledwie kilkadziesiąt. Znaleźć je można w dzielnicy Little Havana w Miami oraz w Tempie. Używa się tam tytoniu pochodzącego z importu lub z niewielkich plantacji położonych na Florydzie i Connecticut.
Będąc w USA najłatwiej znaleźć w sklepach cygara z fabryki J.C. Newman.
BRAZYLIA
W Brazylii najwięcej tytoniu pozyskuje się w stanie Bahía. Produkuje się tam cygara od lat ’70 XIX wieku. Są to głównie niskobudżetowe pozycje w małych rozmiarach, dlatego są rzadko spotykane. Natomiast coraz więcej znanych marek z innych krajów wykorzystuje brazylijskie liście jako okrywy, a nawet wnętrze cygar.
Warto spróbować linii Davidoff Escurio oraz CAO Brazilia.
KAMERUN
Tytoń został sprowadzony do Kamerunu na początku XX wieku z Sumatry. Przez większość dni na niebie widnieją tam chmury, które są naturalnym filtrem promieni słonecznych. Dlatego pozyskuje się tam fantastyczne liście okrywowe bez specjalnego przykrycia typowego dla plantacji w innych krajach. Większość upraw należy do rodziny Meerapfel.
Na miejscu nie produkuje się cygar. Pozyskiwany tytoń trafia do innych krajów.
INDONEZJA
Na wyspie Sumatra należącej do Indonezji tytoń występował naturalnie. Tamtejszy gatunek jest używany do pozyskiwania liści okrywowych. Został sprowadzony m.in. do Ekwadoru, Dominikany i Hondurasu, gdzie obfituje plonami wyższej jakości nadającymi się do cygar premium.
Cygara z Indonezji cechują się niską jakością i są produkowane głównie w małych rozmiarach.
INNE KRAJE
Tytoń wykorzystywany w cygarach premium uprawia się również w innych krajach świata, położonych na wysokości Zwrotnika Raka oraz Równika. Można się spotkać z liśćmi z krajów takich jak: Ekwador, Panama, Peru, Portoryko, czy nawet z Wysp Kanaryjskich (Hiszpania).
Najlepsze liście z tych krajów trafiają na eksport, a lokalne cygara są zazwyczaj niskiej jakości.